Ο μεγαλύτερος εχθρός δεν είναι οι Bears, ούτε οι Bulls
Πρέπει να είναι η 12η φορά που διαβάζω από τότε που αγόρασα, πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες, το βιβλίο του Mark Douglas “Trading in the Zone” και κάθε φορά έχει κάτι καινούργιο να μου δώσει. Μάλιστα πάει κόντρα σε αυτό που έχω ως αρχή στο μυαλό μου σε σχέση με την επενδυτική στρατηγική βασισμένη στα θεμελιώδη και τη τεχνική ανάλυση. Αλλά η αλήθεια είναι ότι και το αντίθετο από αυτό που έχεις στο μυαλό σού δίνει τελικά ένα παραπάνω όπλο για να πολεμήσεις.
Τι μας λέει σε γενικές γραμμές;
Ότι στο ταμπλό όλοι νομίζουν ότι ο αντίπαλος είναι η αγορά και αυτοί που την περιστοιχίζουν. Λάθος. Ο αντίπαλος είναι αυτός που κοιτάει τον εαυτό του στον καθρέφτη πριν πατήσει το κουμπί της εντολής.
Ο Mark Douglas στο Trading in the Zone το ξεκαθαρίζει: η αγορά είναι χαοτική, τυχαία, γεμάτη παγίδες. Το μόνο που μπορείς να ελέγξεις είναι ο εαυτός σου. Και εκεί είναι που οι περισσότεροι χάνουν το παιχνίδι πριν καν αρχίσει.
Η θεμελιώδης ανάλυση σου πουλάει την ψευδαίσθηση ότι με ισολογισμούς και επιτόκια θα χαρτογραφήσεις το μέλλον. Χαρτιά και μοντέλα που καταλήγουν να δημιουργούν ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα στο τι «πρέπει» να γίνει και στο τι τελικά συμβαίνει. Γιατί; Επειδή η αγορά δεν κινείται μόνο από αριθμούς. Κινείται από φόβο, απληστία, φήμες, tweets, ακόμα και από μια λάθος ανάσα του Powell. Όσοι πιστεύουν ότι έχουν τη συνταγή, γελούν μέχρι να τους πατήσει η αλήθεια.
Η τεχνική ανάλυση, από την άλλη, σου δίνει τα patterns. Σου δείχνει την αγορά σαν σκακιέρα. Candlesticks, κανάλια, Bollinger. Όμως εδώ υπάρχει η μεγάλη παγίδα: μπορείς να δεις το pattern, αλλά το αποτέλεσμα παραμένει πάντα τυχαίο. Εκεί γεννιέται η ψυχολογική μάχη ή αλλιώς το mental gap. Όταν σκέφτεσαι, αναλύεις, σχεδιάζεις… αλλά δεν πατάς το κουμπί. Γιατί φοβάσαι. Γιατί ενώ το chart λέει «μπες», το μυαλό σου ψιθυρίζει «και αν καώ;».
Κι εκεί έρχεται η νοητική ανάλυση. Το πραγματικό όπλο. Ο Douglas το περιγράφει σαν το πέρασμα από τον ρομαντισμό στη σκληρή πραγματικότητα. Ο επαγγελματίας ξέρει δύο πράγματα: (1) κάθε trade είναι τυχαίο, (2) η συνολική στρατηγική είναι προβλέψιμη.
Παράδοξο; Ναι. Αλλά αυτή είναι η ουσία. Μπορεί να χάσεις τρία trades στη σειρά, αλλά αν το σύστημα δουλεύει, στο δέκατο θα είσαι μπροστά.
Το θέμα είναι: έχεις τα νεύρα να αντέξεις;
Οι περισσότεροι ενεργοί επενδυτές εθίζονται σε δύο ψευδαισθήσεις.
Πρώτον, την «ελευθερία» του trading, ότι μπορούν να ελέγχουν τα πάντα. Η αλήθεια είναι το ακριβώς αντίθετο: η αγορά δεν ελέγχεται. Μόνο ο εαυτός σου μπαίνει σε καλούπι με κανόνες.
Δεύτερον, την τυχαιότητα. Το στοίχημα με το χάος γίνεται εθισμός. Κυνηγούν την αδρεναλίνη της νίκης, μέχρι να χάσουν όλα τα κέρδη τους σε μια κίνηση που δεν σεβάστηκαν τα δεδομένα.
Εδώ είναι το κρίσιμο σημείο: ο καλός trader δεν χτίζει παλάτια στον αέρα. Χτίζει χαρακτήρα. Βάζει κανόνες, αποδέχεται ότι θα χάσει, ξέρει ότι η αγορά θα τον χτυπήσει στα μούτρα ξανά και ξανά. Αλλά δεν ζητά εκδίκηση. Δεν παίζει για το επόμενο tick. Παίζει για τη μεγάλη εικόνα.
Το trading δεν είναι επιστημονική φαντασία με μαντικές μπάλες. Είναι πόλεμος χαρακτήρα. Ο μεγαλύτερος εχθρός δεν είναι οι Bears, ούτε οι Bulls. Είναι το ίδιο σου το μυαλό που σε σπρώχνει να πάρεις λάθος θέση.
Θέλεις το πραγματικό “πλεονέκτημα”; Μάθε να παίζεις όχι εναντίον της αγοράς, αλλά εναντίον των δικών σου ψευδαισθήσεων. Τότε, και μόνο τότε, θα μπορείς να λες ότι κάνεις … trading in the zone.
Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν ενημερωτικό σημείωμα συνιστά διαφημιστική ανακοίνωση ενημερωτικού περιεχομένου και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επενδυτική συμβουλή, ούτε υποκίνηση ή προσφορά για συμμετοχή σε οποιαδήποτε συναλλαγή. Καμία πληροφορία που εμπεριέχεται σε αυτό, δε θα πρέπει να εκληφθεί, σε καμία περίπτωση, ως προτεινόμενη ως κατάλληλη επένδυση για τον παραλήπτη, ούτε μέσο επίτευξης των συγκεκριμένων επενδυτικών στόχων ή κάλυψης οποιωνδήποτε άλλων αναγκών του παραλήπτη, ούτε υποκατάστατο τυχόν συμβατικών κειμένων που αφορούν τις περιγραφόμενες σε αυτό συναλλαγές. Για τους λόγους αυτούς, κάθε επενδυτής θα πρέπει να προβεί στη δική του αξιολόγηση οποιασδήποτε πληροφορίας παρέχεται στην παρούσα επικοινωνία και δε θα πρέπει να βασίζεται σε οποιαδήποτε τέτοια πληροφορία, ως εάν αυτή να αποτελούσε επενδυτική συμβουλή. Το παρόν δεν συνιστά, επίσης, έρευνα στον τομέα των επενδύσεων και, συνεπώς, δεν καταρτίστηκε από την Εταιρεία σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νόμου που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της έρευνας στον τομέα των επενδύσεων. Οι πληροφορίες που διατίθενται στο παρόν βασίζονται σε πληροφορίες που διατίθενται στο κοινό και θεωρούνται αξιόπιστες. Η Εταιρεία δεν φέρει καμία ευθύνη ως προς την ακρίβεια ή πληρότητα των πληροφοριών αυτών. Οι απόψεις και εκτιμήσεις που εκτίθενται στο παρόν αφορούν την τάση της εγχώριας και των διεθνών χρηματοοικονομικών αγορών κατά την αναγραφόμενη ημερομηνία και υπόκεινται σε αλλαγές χωρίς ειδοποίηση. Η Εταιρεία ενδέχεται, ωστόσο, να συμπεριλάβει στο παρόν έρευνες στον τομέα των επενδύσεων, οι οποίες έχουν εκπονηθεί από τρίτα πρόσωπα. Η εταιρεία δεν τροποποιεί τις ως άνω έρευνες, αλλά τις παραθέτει αυτούσιες, και, συνεπώς, δεν αναλαμβάνει οποιαδήποτε ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών.
