Τα 100 δολάρια κρύβουν κάτι πολύ μεγαλύτερο
Όλοι κοιτούν και γράφουν για το πετρέλαιο που πέρασε ξανά τα 100 δολάρια. Εμείς όμως θα κοιτάξουμε εκείνο που δεν βρίσκεται μπροστά στην οθόνη.
Από την έναρξη του πολέμου έχουν φύγει από τα παρατηρούμενα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου 507 εκατ. βαρέλια (!), σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Μόνο τον Αύγουστο χάθηκαν άλλα 95 εκατ. βαρέλια, με τις δεξαμενές να αδειάζουν με ρυθμό 3,1 εκατ. βαρελιών την ημέρα.
Για μήνες οι δεξαμενές έκαναν τη δουλειά ενός επιπλέον πετρελαιοπαραγωγού. Κάλυπταν μέρος της τρύπας που άνοιξε στη Μέση Ανατολή, έστελναν βαρέλια στα διυλιστήρια και αγόραζαν χρόνο για την παγκόσμια οικονομία.
Η αγορά αγοράζει χρόνο με βαρέλια. Και μέσα σε έξι μήνες έχει ήδη πληρώσει το απίστευτο νούμερο των 507 εκατομμυρίων από αυτά.
Η αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών (EIA) υπολογίζει ότι τα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν με ρυθμό περίπου 3,9 εκατ. βαρελιών ημερησίως στο δεύτερο τρίμηνο και περιμένει νέα μεγάλη αφαίμαξη στο τρίτο. Αν η πρόβλεψη επιβεβαιωθεί, το 2026 θα έχει καταναλώσει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι από το πετρελαϊκό μαξιλάρι που συσσωρεύτηκε τα προηγούμενα χρόνια.
Αυτό είναι το πρώτο σημαντικό νούμερο που θα έβαζα στην άκρη.
Το δεύτερο έρχεται από τη Σαουδική Αραβία.
Το Ριάντ ενημέρωσε τον OPEC ότι η παραγωγή αργού έπεσε τον Αύγουστο κατά περίπου 1,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως, στα 6,24 εκατ. βαρέλια. Μέσα σε έναν μήνα χάθηκε περίπου το 23% της παραγωγής του μεγαλύτερου εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο.
Οι εξαγωγές κατρακύλησαν κοντά στα 3,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από περίπου 5,1 εκατ. τον Ιούλιο. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο τουλάχιστον από το 2013.
Για να αντιληφθούμε το μέγεθος, η Σαουδική Αραβία έχασε μέσα σε λίγες εβδομάδες ποσότητα παραγωγής μεγαλύτερη από την ημερήσια παραγωγή αρκετών μεσαίων πετρελαιοπαραγωγών χωρών μαζί.
Το πρόβλημα έγινε ακόμη μεγαλύτερο στις 12 Σεπτεμβρίου.
Η Σαουδική Αραβία αναγκάστηκε να κλείσει προσωρινά τον East-West Pipeline μετά από επίθεση με drones. Πρόκειται για τον αγωγό μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων που μεταφέρει αργό από τα ανατολικά κοιτάσματα προς την Ερυθρά Θάλασσα και μπορεί να διακινήσει περίπου 4 έως 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Αυτός ο αγωγός είχε αποκτήσει τεράστια αξία μετά τα προβλήματα στο Στενό του Ορμούζ. Ήταν η μεγάλη χερσαία παράκαμψη.
Τώρα δέχεται πίεση και αυτή.
Την ίδια ώρα οι Houthis έχουν προωθηθεί προς το Bab el-Mandeb, από όπου περνά η έξοδος της Ερυθράς Θάλασσας προς τον Ινδικό Ωκεανό.
Το πετρέλαιο του Κόλπου αρχίζει να ψάχνει έξοδο.
Αυτό εξηγεί γιατί η συζήτηση για την τιμή του βαρελιού αρχίζει να χάνει ένα μεγάλο κομμάτι της πραγματικής αγοράς.
Στις 9 Σεπτεμβρίου το Platts Dated Brent έφτασε στα 114,26 δολάρια το βαρέλι. Πρόκειται για την αγορά φυσικών φορτίων, εκεί όπου αγοραστές και πωλητές πρέπει να παραδώσουν πραγματικό πετρέλαιο.
Την ίδια ημέρα το κόστος μεταφοράς με VLCC από τον Αραβικό Κόλπο προς την Άπω Ανατολή εκτινάχθηκε στο ιστορικό ρεκόρ των 161,93 δολαρίων ανά τόνο. Το premium του Murban έναντι του Dubai ανέβηκε στα 31,14 δολάρια ανά βαρέλι, από περίπου 10 δολάρια μία εβδομάδα νωρίτερα.
Άρα η τιμή του πετρελαίου που βλέπουμε στην οθόνη λέει μόνο το ένα μέρος της ιστορίας.
Ένα βαρέλι πλέον έχει τρεις τιμές. Την τιμή του αργού, την τιμή της μεταφοράς του και την τιμή του γεωπολιτικού ρίσκου μέχρι να φτάσει στον αγοραστή.
Για ένα διυλιστήριο το θέμα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο. Χρειάζεται συγκεκριμένες ποιότητες αργού, συγκεκριμένες ποσότητες και συνεχή τροφοδοσία.
Ένα βαρέλι που βρίσκεται στη λάθος πλευρά του πλανήτη έχει μικρή χρησιμότητα όταν το πλοίο που θα το μεταφέρει κοστίζει μια περιουσία ή όταν η διαδρομή περνά από πολεμική ζώνη.
Η γεωγραφία ξαναγράφει την τιμή του πετρελαίου.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) περιμένει η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου να μειωθεί φέτος κατά περίπου 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Οι υψηλές τιμές έχουν αρχίσει ήδη να κόβουν κατανάλωση.
Κανονικά μια τέτοια πτώση θα έπρεπε να προσφέρει ανακούφιση.
Η προσφορά όμως υποχωρεί ακόμη ταχύτερα. Για το 2026 η IEA υπολογίζει μείωση περίπου 5,7 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Για κάθε βαρέλι ζήτησης που χάνεται, η αγορά χάνει περίπου δύο βαρέλια προσφοράς.
Αυτό εξηγεί γιατί τα αποθέματα συνεχίζουν να κατεβαίνουν ακόμη και ενώ η παγκόσμια οικονομία αρχίζει να αντιδρά στις υψηλές τιμές.
Το WTI έφτασε ενδοσυνεδριακά στα 104,46 δολάρια, έχοντας κερδίσει περίπου 54% από το χαμηλό της 2ας Ιουλίου. Σε μία συνεδρίαση το αμερικανικό αργό πρόσθεσε περίπου έξι δολάρια.
Η αγορά όμως αρχίζει να στέλνει ακόμη πιο ανησυχητικά μηνύματα ένα στάδιο μετά το αργό.
Στα καύσιμα.
Το diesel έχει μετατραπεί σε ένα από τα ακριβότερα κομμάτια αυτής της ενεργειακής αναστάτωσης. Τα αμερικανικά αποθέματα distillates κινούνται λίγο πάνω από τα 100 εκατ. βαρέλια και η EIA περιμένει να περάσουν κάτω από αυτό το όριο μέσα στον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, τα αμερικανικά διυλιστήρια δουλεύουν με χρησιμοποίηση δυναμικότητας κοντά στο 98%.
Όταν μια βιομηχανία δουλεύει ήδη τόσο κοντά στα όριά της, η απάντηση σε μια έλλειψη diesel δεν μπορεί να έρθει εύκολα από μερικές επιπλέον βάρδιες.
Και η εποχικότητα έρχεται από πάνω καπάκι.
Η ημερήσια παγκόσμια κατανάλωση diesel αναμένεται να αυξηθεί περίπου κατά 2 εκατ. βαρέλια καθώς μπαίνουμε στους μήνες υψηλότερης ζήτησης.
Το diesel είναι το καύσιμο που ταξιδεύει μέσα στην οικονομία.
Φορτηγά, πλοία, τρακτέρ, θεριζοαλωνιστικές, χωματουργικά μηχανήματα, κατασκευές και logistics καίνε diesel.
Έτσι ένα ακριβό βαρέλι μετατρέπεται σταδιακά σε ακριβότερη μεταφορά. Η μεταφορά μπαίνει στο κόστος του εμπορεύματος. Το ακριβότερο λίπασμα μπαίνει στο κόστος της σοδειάς. Η σοδειά περνά στη βιομηχανία τροφίμων και από εκεί φτάνει στο ράφι.
Τα νούμερα από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν, μέχρι τις 10 Σεπτεμβρίου μοιάζουν με κατάλογο μιας νέας πληθωριστικής πίεσης.
Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο έχει ανέβει 158%, το θείο 114%, το πετρέλαιο θέρμανσης 98%, τα αεροπορικά καύσιμα 71% και το diesel περίπου 60%.
Η κίνηση έχει ήδη περάσει στα αγροτικά εμπορεύματα. Ρύζι +50%, ζάχαρη +35%, βαμβάκι +34%, φωσφορικό διαμμώνιο που είναι βασικό λίπασμα +27%, σιτάρι +22%, φοινικέλαιο +21% και καλαμπόκι +17%.
Αν κάποιος κοιτάζει μόνο το πετρέλαιο, χάνει τη μισή διαδρομή.
Η ενέργεια έχει αρχίσει να περνά στο χωράφι, από το χωράφι στη μεταφορά και από τη μεταφορά στο καλάθι του καταναλωτή.
Αυτό μπορεί να γίνει πολύ μεγαλύτερο χρηματιστηριακό θέμα από το αν το πετρέλαιο θα αγγίξει τα 110 ή τα 120 δολάρια.
Οι κεντρικές τράπεζες πέρασαν χρόνια πολεμώντας τον πληθωρισμό. Τώρα βλέπουν ξανά το ενεργειακό κόστος να ανεβαίνει, τα ναύλα να ακριβαίνουν και τα αγροτικά προϊόντα να παίρνουν σειρά. Οι αγορές ομολόγων έχουν ήδη αρχίσει να αντιδρούν. Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς κινήθηκε πάνω από το 4,9%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023, ενώ το 30ετές πέρασε το 5,38%, κοντά σε υψηλά δύο δεκαετιών.
Αυτό δημιουργεί μια εκρηκτική ακολουθία.
Hormuz, πετρέλαιο, diesel, μεταφορές, τρόφιμα, πληθωρισμός, επιτόκια, ομόλογα.
Ένα στενό πλάτους μερικών δεκάδων χιλιομέτρων στον Περσικό Κόλπο μπορεί τελικά να φτάσει μέχρι την απόδοση του αμερικανικού 10ετούς.
Για την ελληνική αγορά η ίδια αλυσίδα περνά και από δύο γνώριμα ονόματα. Motor Oil και Helleniq Energy.
Η μεγάλη άνοδος του αργού από μόνη της δεν λέει πόσα θα κερδίσει ένα διυλιστήριο. Το ταμείο κρίνεται από τα περιθώρια μεταξύ του αργού που αγοράζει και των προϊόντων που πουλά. Όμως, η στενότητα στο diesel, οι δυσκολίες τροφοδοσίας, τα προβλήματα στα ρωσικά διυλιστήρια και η πολύ υψηλή χρησιμοποίηση της αμερικανικής δυναμικότητας έχουν ανεβάσει τα refining margins σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Αν αυτή η κατάσταση κρατήσει, η επενδυτική συζήτηση για τα διυλιστήρια χρειάζεται να γίνει με το crack spread στο ένα χέρι και το Brent στο άλλο.
Παραμένει φυσικά ένας δρόμος που μπορεί να αλλάξει τον παρανομαστή.
Αν αποκατασταθούν οι ροές από τη Μέση Ανατολή, η EIA περιμένει μεγάλη αποκλιμάκωση. Η τελευταία πρόβλεψή της τοποθετεί το Brent περίπου στα 77 δολάρια στο δεύτερο τρίμηνο του 2027 και κοντά στα 67 δολάρια στο δεύτερο εξάμηνο.
Για να φτάσουμε εκεί χρειάζεται να επιστρέψουν χαμένα βαρέλια και να αρχίσουν ξανά να γεμίζουν οι δεξαμενές. Μέχρι τότε θα παρακολουθούσα λιγότερο τα 100 δολάρια και περισσότερο τρεις αριθμούς.
Τα παγκόσμια αποθέματα. Τα αποθέματα diesel. Και τα βαρέλια που καταφέρνουν πράγματι να φύγουν από τον Περσικό Κόλπο.
Γιατί η μεγάλη ιστορία του πετρελαίου είναι στο πόσα βαρέλια χρειάστηκε να κάψει η αγορά από τις αποθήκες της για να κρατήσει την τιμή εκεί.
Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν ενημερωτικό σημείωμα συνιστά διαφημιστική ανακοίνωση ενημερωτικού περιεχομένου και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση επενδυτική συμβουλή, ούτε υποκίνηση ή προσφορά για συμμετοχή σε οποιαδήποτε συναλλαγή. Καμία πληροφορία που εμπεριέχεται σε αυτό, δε θα πρέπει να εκληφθεί, σε καμία περίπτωση, ως προτεινόμενη ως κατάλληλη επένδυση για τον παραλήπτη, ούτε μέσο επίτευξης των συγκεκριμένων επενδυτικών στόχων ή κάλυψης οποιωνδήποτε άλλων αναγκών του παραλήπτη, ούτε υποκατάστατο τυχόν συμβατικών κειμένων που αφορούν τις περιγραφόμενες σε αυτό συναλλαγές. Για τους λόγους αυτούς, κάθε επενδυτής θα πρέπει να προβεί στη δική του αξιολόγηση οποιασδήποτε πληροφορίας παρέχεται στην παρούσα επικοινωνία και δε θα πρέπει να βασίζεται σε οποιαδήποτε τέτοια πληροφορία, ως εάν αυτή να αποτελούσε επενδυτική συμβουλή. Το παρόν δεν συνιστά, επίσης, έρευνα στον τομέα των επενδύσεων και, συνεπώς, δεν καταρτίστηκε από την Εταιρεία σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νόμου που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της έρευνας στον τομέα των επενδύσεων. Οι πληροφορίες που διατίθενται στο παρόν βασίζονται σε πληροφορίες που διατίθενται στο κοινό και θεωρούνται αξιόπιστες. Η Εταιρεία δεν φέρει καμία ευθύνη ως προς την ακρίβεια ή πληρότητα των πληροφοριών αυτών. Οι απόψεις και εκτιμήσεις που εκτίθενται στο παρόν αφορούν την τάση της εγχώριας και των διεθνών χρηματοοικονομικών αγορών κατά την αναγραφόμενη ημερομηνία και υπόκεινται σε αλλαγές χωρίς ειδοποίηση. Η Εταιρεία ενδέχεται, ωστόσο, να συμπεριλάβει στο παρόν έρευνες στον τομέα των επενδύσεων, οι οποίες έχουν εκπονηθεί από τρίτα πρόσωπα. Η εταιρεία δεν τροποποιεί τις ως άνω έρευνες, αλλά τις παραθέτει αυτούσιες, και, συνεπώς, δεν αναλαμβάνει οποιαδήποτε ευθύνη για το περιεχόμενο αυτών.
